Een duurzame bank

Om het vertrouwen van klanten terug te winnen is er veel puin te ruimen in de bancaire wereld. Een oorzaak van de financiële crisis is ongebreidelde kapitaaluitbreiding met als enige doel het vergroten van de winst. Dit vergroten van winst is een direct resultaat van de consumptiemaatschappij waarin hetgeen wat we hebben niet voldoende is.

Laten we eens kijken hoe een bank werkt.

Door particulieren en bedrijven worden spaargelden in bewaring gegeven bij de bank. Als tegenprestatie voor het gestelde vertrouwen van de bank in deze klanten levert de bank spaarrente over dit geld. De bank leent het geld dat in bewaring gegeven is uit aan particulieren en bedrijven in de vorm van kredieten zoals hypotheek en bedrijfskrediet. Als dank voor het uitlenen rekent de bank hier rente over en ontvangt de bank deze rente naast de afbetaling van de lening. Al naar gelang het risico van de klant wordt een rente afgesproken die hoger of lager is. Hoe minder risicovol een klant is, hoe groter de kans dat hij de lening terugbetaalt, hoe lager de rente die gerekend wordt. Dit is ook van belang voor de klanten die spaargelden hebben ingebracht, want die willen ook de garantie dat hun geld terugkomt.

Als er een goed evenwicht is tussen spaargelden en kredieten kan de bank met de rente die het ontvangt eigen kapitaal opbouwen. Natuurlijk nadat de kosten die de bank maakt en de uitgekeerde rente aan de spaarders verrekend is.

De wetgever heeft vastgesteld dat het vreemde kapitaal dat bij een bank binnenkomt in de vorm van spaargelden in verhouding moet zijn met het eigen kapitaal. Dit als vorm van extra zekerheid voor de klanten.

Dit eigen kapitaal uit de groei van de eigen klanten is te klein geweest voor veel banken. Daardoor was er extra kapitaal nodig dat wordt gestort door aandeelhouders van de bank. Deze aandeelhouders kunnen de eigen klanten zijn. Dan spreek je over producten als achtergestelde spaarproducten (DSB), uitgave van leden certificaten (Rabobank). Triodos Bank geeft daarentegen aandelen uit, geen leden-certificaten. Deze worden gecertificeerd (als certificaten uitgegeven: een voor elk aandeel). Dat maakt het mogelijk stemrecht en winstrechten gescheiden te houden. Het is voor Triodos Bank een middel om ervoor te zorgen dat een vreemde partij niet de meerderheid aan stemrechten kan kopen en daarmee de bank in handen kan krijgen. Ook kunnen dit externe aandeelhouders zijn die hun aandelen kopen op de vrije markt (ING, ABN AMRO voordat de staat alle aandelen opkocht). Om al deze deelnemers of eigenaren te bedanken voor hun investering wordt er dividend uitgekeerd. Om de winst en dividend te laten groeien is de laatste jaren meer geïnvesteerd in hoge risico producten, die een hogere marge opleverden. De winstmaximalisatie gebeurde op een niet duurzame manier, waarvan het risico te laag is ingeschat door bankbestuurders en toezichthouders. Dit werd al helemaal niet gecommuniceerd is aan klanten.

Een duurzame bank zorgt voor een mooi evenwicht. Een duurzame bank laat klanten aan het woord om te vertellen hoe de bank kan ondersteunen in moeilijke momenten. Een duurzame bank legt het basis principe van lenen en sparen uit. Een duurzame bank investeert in de lokale markt, doet recht aan milieu, ethiek en mensen en houdt aansluiting met datgene wat mensen bezighoudt. Een duurzame bank biedt inzicht in klare taal voor alle stakeholders, en geeft verantwoording voor het geld dat in bewaring gegeven wordt. Een duurzame bank bespreekt het risico en de balans die een bank op de twee assen, en stelt de aandeelhouders en klanten gelijkwaardig.